اتفاق افتادن است، و یا آنچه اتفاق خواهد افتاد، حدسهایی می زنیم یا برداشتهایی داریم. برداشتها بیان کننده های حقیقت هستند(یا حداقل آنچه ما می پنداریم حقیقت است، خواه درست یا نادرست). برداشتهای غیر منطقی معمولا شامل تحریف واقعیت می شوند که در زیر تعدادی از آنها موجودند؛

١- تفکر همه یا هیچ                                ٥- استدلال حسی

٢- تفکر دلبخواهی                                  ٦- تعمیم فراگیر

٣- ذهن خوانی                                       ٧- شخصی کردن

٤- آینده گویی

این هفت گونه از تفکر استنباطی که در بالا نامبرده شد، توسط آرون بک و دستیارانش خلاصه شده است. درREBT، برداشتهای شخص قسمت Aرا مد نظر قرار می دهد.

 

ارزیابیها

از دیدگاه REBT، ایجاد برداشت در مورد چیزهایی که برایمان اتفاق می افتد، بسیار مهم و معنادار است. زیرا ما به سوی دیگر وقایع می رویم تا آنها را آنگونه که برای ما معنی دارند، ارزیابی کنیم. ارزیابیها گاهی آگاهانه و گاهی ناآگاهانه هستند. ارزیابیهای غیر منطقی یکی یا بیشتر از یکی از چهار مورد زیر را شامل

می شوند؛

کمال طلبی؛ این اصطلاح به تنوع بی شمار مفهوم خودارضایی الیس اشاره دارد. کمال طلبی به نحوه

استفاده افراد از بایدها به شکل بی چون و چرا و الزامهای مطلق نگر اشاره می کند که باورهایی این چنین را

می سازد؛ بدون شک چیزهایی باید(یا نباید) اتفاق بیافتد و شرایط مطمئن (مثل عشق، موفقیت یا تایید) ضرورتهای قطعی هستند. کمال طلبی بطور ضمنی به معنای قوانین کلی است که بی تردید باید از آنها تبعیت شود. این توقعات می تواند هم متوجه خود شخص و هم دیگران باشد. بعضی از نظریه پردازان ِ REBT           کمال طلبی را بعنوان هسته تفکر غیر منطقی می دانند که سه نوع دیگر مشتق شده از آن هستند.

فاجعه سازی؛ به معنی غلو یا بزرگ نمایی کردن پیامدهای حوادث گذشته، حال یا آینده می باشد. یا اینکه هر چیزی به شکل فاجعه آمیز، افتضاح یا وحشتناک یا به بدترین شکل ممکن بنظر بیاید.

انعطاف ناپذیری (اغلب اشاره به ناتوانی در تحمل دارد)؛  بر پایه این تصور بنا شده که شخص نمی تواند بعضی از شرایط یا حوادث را تحمل کند. این تفکربدنبال خود، فاجعه سازی را به همراه دارد و این توقع را ایجاد می کند که یک چیزهایی هرگز نباید اتفاق بیافتند.

دسته بندی مردم؛ طبقه بندی افراد اشاره به فرایند ارزیابی یک فرد از کلیت خودش (یا دیگران) دارد. به عبارتی دیگر، تلاش در جهت تعیین ارزش کلی یک فرد یا قضاوت راجع به ارزش دیگران می باشد که نشان از تعمیم فراگیر می دهد.شخص یک صفت، رفتار یا یک عمل خاص را بر طبق استانداردی که مطلوب وی است یا برایش ارزش دارد، ارزیابی می کند. سپس این ارزیابی را در مورد کلیت یک فرد دیگر یا (کلیت خودش) بکار می گیرد. بعنوان مثال: من کار بدی کردم پس آدم بدی هستم!

دسته بندی افراد منجر به واکنشهایی از قبیل: خود- تحقیری، افسردکی، حالت تدافعی، رفتارهای متظاهرانه، خصومت یا نگرانی شدید به همراه تایید یا عدم تایید می شود.

 

قواعد(باورهای هسته ای)

همانطور که پیش از این گفتیم قواعد، باورهای زیر بنایی هستند که ما را در واکنش به مسایل زندگی راهنمایی می کنند. اینکه یک واقعه خاص  در نزد فرد چه معنایی می دهد(یعنی او چگونه آن واقعه را ارزیابی می کند؟) بستگی به قواعد کلی و زیر بنایی دارد که فرد از آنها برخوردار است. مقصود الیس بر این مبناست که باورهای هسته ای اندک فرد، زیربنای اغلب هیجانها و رفتارهای ناخوشایند اوست. در ادامه، فهرست ساده ای از این قواعد زندگی جهت مثال آورده شده است.  

 

١- من به عشق و تایید از طرف افراد معنادار زندگیم نیاز دارم و باید از هر چیزیکه باعث می شود تاییدم نکنند پرهیز کنم.

٢- برای اینکه آدم ارزشمندی باشم باید به هر چیزی که می خواهم برسم و پیشرفت کنم و هیچ خطایی مرتکب نشوم.

٣- مردم باید اعمالشان را همیشه درست انجام دهند و زمانیکه بظرز زننده، ناجوانمردانه یا خودخواهانه رفتار می کنند، باید سرزنش و تنبیه شوند.

٤- همه چیز باید همانطور باشد که من می خواهم، در غیر این صورت زندگی غیر قابل تحمل خواهد بود.

٥- دلیل ناخوشیهای من چیزهایی هستند که کاملا از کنترل من خارجند، پس من برای بهبودی اوضاع کار زیادی نمی توانم بکنم.

٦- من باید مراقب هر چیزی که می تواند خطرناک، ناخوشایند یا وحشت آور باشد، باشم.

٧- من می توانم با پرهیز از مشکلات زندگی، ناگواریها و مسئولیتهایش شادتر زندگی کنم.

٨- هر کسی به یک شخص قوی تر از خودش برای تکیه کردن احتیاج دارد.

٩- وقایع گذشته زندگی من، دلیل مشکلات فعلی ام هستند و همچنان تاثیر خود را بر احساسات و رفتارهای کنونی ام می گذارند.

١٠- زمانیکه دیگران مشکلاتی دارند من هم باید نگران باشم و وقتی آنها غمگین هستند من هم باید ناراحت باشم.

١١- من هرگز مجبور نیستم پریشان و دردمند باشم و باید به هر قیمتی از آنها اجتناب کنم.

١٢- هر مشکلی باید تنها یک راه حل عالی داشته باشد و غیر قابل تحمل است که آدم نتواند آنرا پیدا کند.